Impulsief en roekeloos (snel handelen zonder nadenken, risicovol gedrag vertonen)
Binnen het thema negatieve gedragingen richt deze opdracht zich op impulsief en roekeloos gedrag, waarbij de cliënt snel handelt zonder de gevolgen te overzien.
Dit kan zich uiten in riskante keuzes, ongecontroleerde reacties of ondoordachte beslissingen, wat gevolgen kan hebben voor de veiligheid, relaties en het dagelijks functioneren.
Vanuit therapeutisch perspectief wordt gekeken naar onderliggende triggers, emoties en behoeften die impulsief gedrag aansturen, zoals spanning, frustratie, beloningsgerichtheid of prikkelgevoeligheid.
De opdracht ondersteunt de cliënt in het vergroten van zelfcontrole, het herkennen van triggers en het ontwikkelen van inzicht in de gevolgen van eigen handelen.
Werkwijze
- De therapeut sluit aan bij het tempo, de beleving en de belastbaarheid van de cliënt.
- De cliënt wordt uitgenodigd om via ervaringsgerichte werkvormen impulsen te herkennen, te onderzoeken en te reguleren.
- Er wordt gewerkt met oefensituaties waarin keuzes bewust gemaakt worden, met aandacht voor risico en consequenties.
- De therapeut observeert, spiegelt en begeleidt bij het verkennen van alternatieve reacties en strategieën.
- Veiligheid staat centraal, zowel fysiek als emotioneel.
- Reflectie vindt plaats op een manier die aansluit bij het niveau van de cliënt, bijvoorbeeld via beweging, spel of creatieve expressie.
Variatie op de opdracht
- De opdracht kan worden aangepast in intensiteit, mate van sturing en complexiteit van keuzes.
- Voor cliënten met hoge impulsiviteit kan begonnen worden met korte, gecontroleerde oefensituaties en duidelijke grenzen.
- Voor cliënten met meer zelfinzicht kan de nadruk liggen op zelfstandig plannen, afwegen en consequenties inschatten.
- Er kan gevarieerd worden in werkvormen (beeldend, spel, beweging, muziek) en context (individueel of in groep).
- Ook kan de focus liggen op het herkennen van interne signalen, oefenen van pauzeren, of het vergroten van verantwoordelijkheidsgevoel.
Beeldende therapie
- Impuls versus planning tekenen. De cliënt maakt twee beelden: een impulsieve actie en een doordachte actie. Doel is inzicht krijgen in verschil en gevolgen.
- Risico in klei vormgeven. De cliënt boetseert een situatie met een risico-element.
Doel is bewustwording van gevolgen van handelen. - Stop- en startschilderij. De cliënt schildert momenten van impuls en moment van pauze.
Doel is oefenen van reflectie en regulatie.
Dramatherapie
- Snel versus bedacht spelen. De cliënt speelt een scène impulsief en daarna met nadenken.
Doel is ervaren van verschil in uitkomst. - Gevolgen uitspelen. De cliënt speelt de gevolgen van een roekeloze keuze.
Doel is inzicht in impact van gedrag. - Keuzeconflict spelen. De cliënt speelt een situatie waarin meerdere acties mogelijk zijn.
Doel is oefenen van afweging en zelfcontrole.
Dans- en bewegingstherapie
- Impulsieve bewegingen onderzoeken. De cliënt beweegt plotseling of onverwacht.
Doel is bewustwording van spontane impulsen. - Beweging pauzeren. De cliënt stopt bewust halverwege een beweging.
Doel is trainen van remvermogen en zelfcontrole. - Risicobewegingen veilig verkennen. De cliënt oefent uitdagende bewegingen binnen veilige grenzen.
Doel is inzicht in grenzen en risico’s.
Muziektherapie
- Snelle versus langzame ritmes. De cliënt speelt of reageert impulsief en daarna gecontroleerd.
Doel is ervaren van tempo en zelfregulatie. - Klankgevolgen onderzoeken. De cliënt ontdekt hoe impulsief spelen het geheel beïnvloedt.
Doel is bewustwording van effect van acties. - Structuur en improvisatie afwisselen. De cliënt improviseert en volgt daarna een structuur.
Doel is afstemmen van spontane actie op kaders.
Speltherapie
- Keuzespel met consequenties. De cliënt kiest acties met zichtbaar effect.
Doel is inzicht in gevolgen van keuzes. - Stop en denk spel. De cliënt oefent met een pauze nemen voordat een actie wordt uitgevoerd.
Doel is oefenen van zelfcontrole. - Riskante route spel. De cliënt kiest veilige en riskante routes in spel.
Doel is ervaren van risico versus veiligheid.
Onderdeel van thema
