In therapie vormen symbolen, tekens en metaforen belangrijke middelen om innerlijke belevingen, die moeilijk in woorden te vatten zijn, zichtbaar en hanteerbaar te maken.
- Tekens verwijzen direct naar iets concreets of herkenbaars. Ze hebben een eenduidige betekenis (bijvoorbeeld een traan als teken van verdriet).
- Symbolen dragen een diepere, meerlagige betekenis. Ze verwijzen niet alleen naar iets uiterlijks, maar ook naar een innerlijke ervaring of thema (bijv. een gesloten doos als symbool voor het bewaren of afschermen van zorgen).
- Metaforen zijn beeldrijke vergelijkingen die helpen om gevoelens, gedachten of processen begrijpelijk te maken (zoals “ik draag een zware rugzak” voor emotionele belasting).

Vanuit therapeutisch perspectief helpen symbolen en metaforen cliënten om hun binnenwereld te verkennen op een veilige, indirecte manier. Ze bieden afstand én verdieping: afstand omdat het gevoel niet letterlijk hoeft te worden uitgesproken, en verdieping omdat de cliënt via beeld, spel, dans of muziek nieuwe betekenissen kan ontdekken.

Vanuit therapeutisch perspectief komen enkele doelen aanbod bij het gebruik van symbolen, tekens en metaforen.

• Vergroten van zelfbewustzijn en zelfexpressie.

• Stimuleren van persoonlijke groei, veerkracht en stabiliteit.

• Ontdekken van innerlijke bronnen, kwaliteiten en doelen via symbolisch werken.

• Verbinden van gevoel, verbeelding en handelen in een creatief proces.

• Ondersteunen van betekenisgeving en reflectie op persoonlijke ontwikkeling.

• Ondersteunen van zelfexpressie en symbolisch denken.

• Externaliseren van innerlijke processen, zodat ze bespreekbaar en hanteerbaar worden.

• Verkennen van emoties, energie, kracht en flexibiliteit via symbolische vormen.

• Faciliteren van reflectie over persoonlijke ervaringen en innerlijke dynamiek.
   

In (vak)therapie worden symbolen vaak letterlijk vormgegeven — in beeld, beweging, klank of spel — waardoor onbewuste processen zichtbaar worden en heling op emotioneel en cognitief niveau kan plaatsvinden.